نمی دونم تا به حال به خطه فارس و شهر شیراز سفر کردید یا نه، شاید اصلا شیرازی باشید شایدم توش زندگی کرده باشید یا زندگی کنید. اما با این همه مطمئنم خیلی ها تا به حال کازرون نرفتند. خیلی ها نمی دونن این منطقه چه گنجینه ای از میراث کهن و جاذبه های طبیعی رو تو دلش جا داده. کازرون یکی از شهرهای خیلی قدیمیه ایرانه که قدمتش به دوران ساسانی می رسه.
علامه دهخدا در لغت نامه خويش چنين مي نويسد: كازرون شهري است در فارس در سمت غربي شيراز گويند بناي آن را اول طهمورث نهاد و پس از آن خراب شد زبان مردم كازرون، زبان فارسي همراه با لهجه محلي بوده و تركي كه خاص عشاير قشقايي و عربي محلي كه خاص دو روستا در بخش جره و بالاده است.

اول اینکه هیچ وقت توی ماههای گرم سال هوس نکنید از کازرون و حومه اش ديدن كنيد، چون یحتمل کباب می شید، حتی از خود شیرازم گرمتره. وقتی از شیراز حرکت می کنیم به این سمت کاملا گرم شدن هوا محسوسه. ولی تو اوایل فروردین واقعا منطقه زیبایيه. جاده کازرون، از لحاظ راه سازي جاده خوبیه ولی از اون جايي كه  تقريباً ۶۰% از سطح این شهرستان بوسيله ارتفاعات مختلف محصور شده، جاده بسیار خطرناکيه با پیچهای چالوسی و دو سه تا گردنه کشنده و یه تنگه خیلی جالب. منطقه کوهستانی سلسله جبال زاگرس و گندمزارهای سرسبز در این فصل واقعا دیدنیه.
شهر باستانی بیشابور (كازرون قديم) كه در ۲۰ کیلومتریه كازرون قرار داره، پس از جنگ شاپور ساسانى با والرين امپراطور رم احداث شده كه هم اكنون قسمت عمده اين شهر در زير خاك قرار داره. بخش هاى كشف شده ابتدا توسط دو محقق آلمانى و فرانسوى و سپس توسط دكتر سرفراز باستانشناس دوران ساساني حفاري شده و بقيه حفارى به دليل بالا بودن هزينه نگهدارى و اكتشاف متوقف شده.
بيشابور چنان با دقت طراحي و ساخته شده بود كه در زمان خودش با زيباترين و ثروتمندترين شهرهاي دنياي متمدن اون زمان مثل انطاكيه عروس زيباي شهرهاي بيزانس (روم شرقي) رقابت مي كرده و بهتر از اون بوده.
اين شهر در ۴ كيلومتري شمال شرقي تنگه چوگان قرار داره. دامنه مجاور به این تنگه پر از نقوش برجسته حجاری شده از زمان ساسانيه.
شهر بیشابور گنجینه ای داره عجیب و غریب، یه غار و یه مجسمه. این غار در ارتفاع ۸۰۰ متري بالای کوه قرار داره، مسافت خیلی زیادی رو باید بالا رفت، آدم از پا می افته تا اونجا برسه.
غاري بسيار بزرگ به ارتفاع ۲۰ متر و عرض ۳۰ متر قريب به يك كيلومتر طول، داراي دهليزها و شاخه هاي متعدد و قنديل هاي بسيار زيبا كه در دهانه آن مجسمه‌ای به ارتفاع ۷ متر،‌ عرض شانه بيش از ۲ متر و وزن ۳۰ تن قرار داره.

ريزش املاح و نوع سنگها در طول ساليان دراز بر دهانه غار ستوني سنگي بوجود اورده كه بعدها توسط هنرمندان ساساني به شكلي بسيار زيبا و استادانه تراش خورده و مجسمه بي نظير شاپور اول ساساني را شكل بخشيده. اين مجسمه در نوع خود بزرگترين مجسمه دوران تاريخي ايرانه. ساخت اين مجسمه بي نظير در سال ۲۶۶ ميلادي به پايان رسيده.
شاپور اول، با موهای فرفری زیبا، با اندامی ورزیده، با لباسی بسیار برازنده، دست‌های شکسته‌اش رو به کمرش زده و ایستاده و به نقطه اي مبهم چشم دوخته.(جون من پاپیونو داری؟!!!)
گمان باستان‌شناسان بر اینه که شاید می‌خواسته آرامگاهی برای خودش بسازه.
اواخر قرن چهارم هجری در اثر زلزله، مجسمه از نازک‌ترین جا، یعنی مچ پاها می‌شکنه و به زمین می‌افته و ۹۵۰ سال روی زمین می‌مونه!!!!
از اونجایی که از قدیم گفتن میٌت رو زمین نمی مونه، در سال ۱۳۳۵ نیروی سوم ارتش به هوارش می‌رسه. تجهیزات رو با هلی‌کوپتر حمل می‌کنن، سکویی در دهانه‌ غار می سازن و پله‌هایی برای دست‌رسی. پاهای شکسته شاپور رو با بتن می‌سازن و بدنش رو دوباره بر پاهاش استوار می‌کنن. خیلی تلاش می‌کنن که پاها رو شبیه اصل دربیارن اما دنباله‌ی حریر لباسش جدا می‌مونه.
حالا هر کسی به دیدارش بره می‌بینه که دست‌هاش شکسته، آرنجش کمی دورتر از بدنش روی زمین افتاده و صورت و دماغش در اثر افتادن آسیب دیده.

خداییش آدم دلش می سوزه، آقا خودتو می کشی تا اون بالا برسی، یه غار جالب و یه مجسمه فوق العاده شگفت انگیز و محیٌرالعقول، چند تا بچه محلي گری گوری که چراغ گرسوز اجاره می دن و چند تا دستفروش که نوشابه و آبمیوه می فروشن. دلم مي خواست حالا كه اين همه راه بالا اومدم، بابا حداقل داخل دهلیزای غار یه دوری بزنم، ولي داخل تاريك و رعب انگيز بود، فكرش بكن نه راهنما نه برق و لامپ و روشنايي، یه توريست خارجي من نديدم، هیچ امکاناتی وجود نداره، يه جاذبه فرهنگی اعجاب انگیز، يه گنج واقعي،‌ يه موزه طبيعي، ولي همه نمي تونن استفاده كنن، چون خيلي ها نمي دونن چنين چيزي وجود داره، چون بايد پاي بالا رفتن از كوه داشته باشي - يكي از همراههاي ما وسط راه حالش بهم خورد و با چند نفر ديگه برگشتن پايين، از ۱۴ نفر، ۱۰ نفر بالا رسيديم-‌ رفتن يه چيز، برگشتن هزار چیز. یه تله کابین وجود نداره كه این بازدید کننده هاي خسته و کوفته رو پایین بیاره. جون مي داد كه يه چاي خونه طبيعي درست كنن، امكانات و جاذبه و تبليغ، درآمدش مي تركونه! باور كنيد از آثار باستانی و تاريخ و طبيعت بکر شهرستان کازرون مي تونن ميلياردها دلار به خزانه کشور واريز كنن و يه رونقی هم به شهر کازرون بدن.
بابا عربا دارن از هيچ چي براي خودشون هويت مي سازن و...
آدم باور می کنه که گذاشتن تا زمان و طبیعت میراث تمدن كهن (و شاهنشاهي خدا به دور!!!) ما رو نابود کنه!!!!

ما به دليل كمبود وقت نتونستيم از تمام آثار باستاني اين منطقه ديدن كنيم ولي شما اگه رفتيد حتما از معبد آناهيتا،‌ ايوان موزاييك، نقوش برجسته تنگه چوگان، نقش برجسته تنگه قنديل، آتشكده جره، كتيبه بزرگ سرمشهد، نقش برجسته سرمشهد (نقش برجسته بهرام دوم) و .... هم ديدن كنيد.